Shifobaxsh jismoniy tarbiyada harakat tartibotlari.

Shifobaxsh jismoniy tarbiyada harakat tartibotlari

Shifobaxsh jismoniy tarbiyada harakat tartibotlari. ShJTda quyidagi harakat tartibotlari va ularning vazifalari farqlanadi:

1.Tushak harakat tartiboti

  1. qat`iy
  2. kengaytirilgan

Muolajaning davomiyligi 5-7 minut, ishlash – dam olish nisbati 1:1, o`rta hisobda 8-10 ta mashq beriladi, har bir mashq 3-4 marta sekin sur`atda qaytariladi.

Umumiy vazifalari:

1.Bemorga ta`sir etayotgan ruhiy va jismoniy ta`sirlarni kamaytirish yoki yo`qotish.

2.Qon aylanishning ekstrakardial omillarini faollashtirish yoki yaxshilash.

3.Qat`iy tushak tartiboti asoratlarining oldini olish (yotoq yara, qon dimlanishi, ichak parezi, mushak atrofiyasi, kontraktura va h.z.).

2.Yarim tushak yoki palata harakat trtiboti

Muolajaning davomiyligi 15-20 minut, ishlash – dam olish nisbati 3:1, o`rta hisobda 20-25 ta mashq beriladi, mashqlarning qaytarilish soni 6-8 marta, sekin sur`atda.

Umumiy vazifalari:

1.Qon aylanishning ekstrakardial omillarini asta – sekin chiniqti-rish;

2.Engil jismoniy yuklamalarga organizmni asta-sekin moslashtirish.

3.Dimlanish holatlari bilan kurashish.

3.Erkin harakat tartiboti

  1. erkin avaylovchi
  2. erkin avaylovchi-chiniqtiruvchi
  3. V) erkin chiniqtiruvchi

Muolajaning davomiyligi 30-45 minut, ishlash – dam olish nisbati  5 : 1, o`rta hisobda 25-35 ta mashq beriladi, mashqlarning qaytarilish soni 10-12 marta, sekin, o`rta sur`atlarda.

Umumiy vazifalari:

1.O`sib boruvchi jismoniy yuklamalarga organizmni moslashtirib borish.

2.Organ va sistemalar orasidagi o`zaro aloqalarning korrelyativli-gini yaxshilash.

3.Bemorlarni kasb va yashash faoliyatlariga tayyorlash.

Shifobaxsh gimnastika muolajasini tuzish printsiplari:

1.Dastlabki holatni tanlash.

2.Patogenetik belgisi bo`yicha maxsus mashqlarni tanlash.

3.Muolajaning davomiyligi.

4.Beriladigan mashqlarning soni.

5.Har bir mashqning qaytarilish soni.

6.Bir mashqning davomiyligi (tushak tartiboti – 10-15 sekund, yarim tushak tartiboti – 15-20 sekund, erkin tartiboti – 30-40 sekund).

7.Qo`llaniladigan mashqlarning tarqoqligi, ya`ni muolajaga har xil mashqlar kiritilishi kerak.

8.Berilayotgan yuklamaning asta-sekinlik printsipi, ya`ni muolaja shunday tuzilishi kerakki, avval bemor organizmi engil mashqlar yordamida asosiy yuklamaga tayyorlanadi, so`ngra muolaja oxirida bo`shashtiruvchi mashqlar yordamida bemor organizmi dastlabki holatga qaytarilishi lozim.

9.Qo`llaniladigan mashqlar sur`ati (sekin, o`rta, tez, tezlashadigan).

10.Muolaja vaqtida ishlash-dam olish nisbati.

11.Muolaja vaqtida bajariladigan harakatning ritmi va amplitudasi.

12.Muolajaga emotsional omillarni qo`shish (musiqa, raqslarga xos mashq).

ShJT bo`yicha vrachning majburiyatlari

1.Bemorlarni qabul qilish va tekshirish.

2.Davolovchi shifokorlar bilan ShJTga ko`rsatma va qarshi ko`rsatmalar haqida suhbat o`tkazish.

3.Mashg’ulotlarning effektivligini aniqlash.

4.Vrachli-pedagogik nazoratni o`tkazish.

5.Metodistning malakasini oshirishni muntazam nazorat qilish.

6.ShJT mashg’uloti sxemasini tuzish va shifobaxsh gimnastika muolajasini tuzishda ShJTning vazifalarini tavsiya etish.

Shifobaxsh gimnastika muolajasini o`tkazishga qarshi ko`rsatmalar:

1.Nisbiy qarshi ko`rsatmalar:

-bemorlarning umumiy og’ir holati;

-kasallikning o`tkir davri;

-tana haroratining 37,5 gradusdan ortishi;

-jismoniy mashqlar bajarishda og’riqning zo`rayishi;

-yiringli jarayonning bo`lishi;

-shikastlangan suyak bo`laklarining etarli bo`lmagan immobilizatsiyasi; -yirik qon tomir va nerv yaqinida yod tanalarning bo`lishi; -qon ketish va qon ketishga moyillik.

Bu ko`rsatmalarning nisbiy deyilishiga sabab shuki, ular bartaraf etilganidan so`ng shifobaxsh jismoniy tarbiya muolajasini bemorga tavsiya etish mumkin.

2.Absolyut qarshi ko`rsatma:

-yomon sifatli shishlar yoki onkologik kasalliklar.

Shifobaxsh jismoniy tarbiya (ShJT) – bu jismoniy tarbiya vositalarini kasallikni davolash, oldini olish va bemorlarni reabilitatsiyasi maqsadida qo`llashdir. Shifobaxsh jismoniy tarbiyada harakat tartibotlari.

Mavzular.

manba

 

Fikr bildirish