Muhammad Yusuf she’rlari.
Muhammad Yusuf she’rlari.
Sahifamiz orqali Muhammad Yusufning eng sara she’rlarini topishingiz mumkin.Lolaqizg’aldoq,Onaizor, Iqror,Ona tilim kabi eng mashhur she’rlari jamlangan.
Xudo xohlamasa uchrasharmidik ?!
Maylida kimgadir yoqsa- yoqmasa,
Ularga qo’shilib yig’lasharmidik ?
Biz baxtli bo’lamiz xudo xohlasa,
Xudo xohlamasa uchrasharmidik ?!
Rayhon hidlaringni yo’llarimga sep,
Kut meni har oqshom ko’kka oy chiqqan.
Faqat yig’lamagin: aybim nima -deb,
Aybing onang seni chiroyli tuqqan.
Menga bir tabassum hadya et ,ey yor !
Nur tomsin lablaring sohillaridan.
O’zing ayt ! senday qiz yana qayda bor ?
Kipriklari uzun kokillaridan.
Iymanib yashama hayol pinjida,
Yoyil yayra jonim o’rtanma g’amda.
G’iybatlarga chida, tuxmatga chida,
Sen axir bittasan yorug’ olamda.
Men esa oshig’ing- sening eng g’arib,
Tundan so’z qarz olib tongga tutguvchi.
Sening yoningda ham seni axtarib,
Seni yoningda ham seni kutguvchi.
Ista ,tiz cho’kaman hozir oldingda,
Sevdim -sevganimdan uyalmoq nechun?!
Barcha farishtalar sening qalbingda,
Ijarada turgan qizlar men uchun.
Biz baxtli bo’lamiz xudo xohlasa,
Xudo xohlamasa uchrasharmidik ?!…
Onamga.

Oh, mening ortimdan ovvora onam,
Bir parcha yuragi ming pora onam.
Har baloni koʻrib yorugʻ dunyoda,
Toshkanni koʻrmagan bechora onam,
Bolang boʻlib bir bor boshlab keldimmi,
Endi men ham senga oʻgʻil boʻldimmi!..
Garchi bisotingda “bayram” soʻzi yoʻq,
Bilaman, kutasan sandal toʻla choʻgʻ,
Menda yurak deganlarin oʻzi yoʻq:
Men sovgʻa bermagan qiz yoʻq bu oqshom,
Senga na gul berdim, na shirin kalom,
Endi men ham senga oʻgʻilmi, onam?..
Yodingga tushsam goh yoʻqlab tursang bas,
Bolam, senga hamma qiladi xavas…
Axir, mening dardim Sheʼr emas faqat,
Men mashhur shoirmas – mashhur beshafqat,
Endi men ham senga oʻgʻilmanmi, ayt?..
Shaʼningga sheʼr bitdim. U seni topsin,
Poyingga tiz choʻkib, qoʻlingni oʻpsin.
Undan ham ulugʻim borligin koʻrsin,
Men uchun ham aziz holingni soʻrsin,
Sensiz gʻarib koʻnglim koʻngilmi, onam,
Endi men ham senga oʻgʻilmi, onam!..
Tavsiya etamiz: Muhammad Yusuf «Ona tilim» she’ri.
Onaizor.
Koʻnglim qolsa bulbuldan ham, guldan ham,
Qolar boʻlsam bir kun axir tildan ham…
Agar bir zot yigʻlasa chin dildan ham –
Onam yigʻlar, onam yigʻlar, onam u…
Sigʻmay qolsam shunday keng bu jahona,
Osmonlarga ruhim boʻlsa ravona,
Jonsiz tanim ustida ham parvona –
Onam yigʻlar, onam yigʻlar, onam u…
Uch kun oʻtmay unutgay doʻst-yor, dunyo.
Yeru koʻkni titratib zor-zor, dunyo –
Onam yigʻlar, onam yigʻlar, onam u…
Gulday kulib yurmasmidi, oʻgʻlim deb,
Koʻrib koʻnglim toʻlmasmidi, oʻgʻlim deb,
Onang oʻlsa boʻlmasmidi, oʻgʻlim deb –
Onam yigʻlar, onam yigʻlar, onam u…
Koʻnglim qolsa bulbuldan ham, guldan ham,
Qolar boʻlsam bir kun axir tildan ham…
Agar bir zot yigʻlasa chin dildan ham –
Onam yigʻlar, onam yigʻlar, onam u…
Vatanim.
Men dunyoni nima qildim,
Oʻzing yorugʻ jahonim,
Oʻzim xoqon,
Oʻzim sulton,
Sen taxti Sulaymonim,
Yolgʻizim,
Yagonam deymi,
Topingan koshonam deymi,
Oʻzing mening ulugʻlardan
Ulugʻimsan, Vatanim…
Shodon kunim gul otgan sen,
Chechak otgan izimga,
Nolon kunim yupatgan sen,
Yuzing bosib yuzimga.
Singlim deymi,
Onam deymi,
Hamdardu hamxonam deymi,
Oftobdan ham oʻzing mehri
Iligʻimsan, Vatanim.
Sen Mashrabsan,
Xalqda tumor,
Balxda dorga osilgan,
Navoiysan, shoh yonida
Faqirini duo qilgan.
Yassaviysan, meniki deb,
Koʻringan daʼvo qilgan,
Ming bir yogʻi ochilmagan
Qoʻrigʻimsan, Vatanim.
Sen Xoʻjandsan,
Chingizlarga
Darvozasin ochmagan,
Temur Malik orqasidan
Sirdaryoga sakragan,
Muqannasan qorachigʻi
Olovlarga sachragan,
Shiroqlarni koʻrgan choʻpon,
Choʻligʻimsan, Vatanim.
Kim Qashqarni qildi makon,
Kim Enasoy tomonda,
Jaloliddin – Kurdistonda,
Boburing – Hindistonda,
Bu qanday yuz qaroligʻ, deb
Yotarlar zimistonda,
Tarqab ketgan toʻqson olti
Urugʻimsan, Vatanim…
Oʻgʻlim desang osmonlarga
Gʻirot boʻlib uchgayman,
Chambil yurtda Alpomishga
Navkar boʻlib tushgayman,
Padarkushdan pana qilib
Ulugʻbeging quchgayman,
Gʻichir-gʻichir tishimdagi
Soʻligʻimsan, Vatanim…
Oʻtgan kuning – oʻtgan kundir,
Oʻz boshingga yetgan kun,
Qodiriyni bergan zamin,
Qodiriyni sotgan kun.
Qoʻlin bogʻlab,
Dilin dogʻlab,
Yetaklashib ketgan kun,
Voh bolam! deb aytolmagan
Dudugʻimsan, Vatanim.
Yoningda qon yigʻlagan bir
Shoiringga qarab qoʻy,
Gar Qoʻqonga yoʻling tushsa,
Detdomlarni soʻrab qoʻy.
Hech boʻlmasa Usmon xokin
Keltirmoqqa yarab qoʻy,
Olislarda qurib qolgan
Qudugʻimsan, Vatanim…
Sen – shoxlari osmonlarga
Tegib turgan chinorim,
Ota desam,
Oʻgʻlim deb,
Bosh egib turgan chinorim,
Qoʻynimdagi iftixorim,
Boʻynimdagi tumorim,
Oʻzing mening ulugʻlardan
Ulugʻimsan, Vatanim!
Tavsiya etamiz: 11 sinf hamma fanlardan imtihon biletlari.
Ona tilim.
Garchi zug’um qilganlarni yoqtirmadim,
She’r yozdimu bo’lak ishni qotirmadim.
Tilim turib o’z tilimda gapirmadim,
Bir eslasam eziladi bag’ri-dilim,
Ona tilim, kechir meni, ona tilim.
Onam «erkam» deb quchganda tunlar yarim,
Erkim yo’q deb zirqirardi bir joylarim,
Parovozni hansiratgan bug’doylarim,
Oltinlarim, ma’danlarim, ipaklarim,
Ona tilim, kechir meni, ona tilim.
Kimlar uchun biz edik bir badaviylar,
O’zbekni qon qaqshatganni uzbek siylar,
Holimizni qon kuzatdi Yassaviylar,
Topganimiz handalakdek tilim-tilim,
Ona tilim, kechir meni, ona tilim.
Kimdir mayda millat bo’ldi, kimdir katta,
Katta millat — Afandisi yo’kdir hatto,
Biz piyoda, biz boqqanlar yurdi otda,
Zulm o’tsa faqat sendan o’tdi zulm,
Ona tilim, kechir meni, ona tilim.
Sen bo’lmasang nima bizga sillik she’rlar,
Bu dunyoda tili yo’kda dil yo’q derlar,
Bahoing-ku berib ketgan Alisherlar,
Yuragimning to’ridagi so’lmas gulim,
Ona tilim, kechir meni, ona tilim.
Bir qarasam har shevangda ming jilolar
Har novdangda, har mevangda ming jilolar.
Qodiriylar, Cho’lponlar-u, Abdullolar,
Sening qaytgan kuning men tug’ilgan yilim,
Ona tilim, ey muqaddas Ona tilim.
Iqror.

O, ota makonim.
Onajon o’lkam,
O’zbekiston, jonim to’shay soyangga.
Senday mehribon yo’q,
Seningdek ko’rkam.
Rimni alishmasman bedapoyangta.
Bir go’sha suv bo’lsa, bir go’sha qirlar,
Qancha yurtni ko’rdim, qancha taqdirlar.
Qayga borsam suyab, boshni tik tut deb,
Tog’laring ortimdan ergashib yurar.
Ko’rdim suluvlarning eng faranglarin.
YO xudbinman men yo bir sodda kasman men –
Parijning eng go’zal restoranlarin,
Bitta tandiringga alishmasman men.
Na gapga ko’nayin,
Na til bilayin,
Ko’zdan uyqu qochdi, dildan halovat —
Uch kunda sog’insam nima qilayin,
Chala qolar bo’ldi hamma sayohat.
Bildimki, baridan ulug’im o’zing,
Bildimki, yaqini shu tuproq menga.
Bahorda Baxmalda tug’ilgan qo’zing,
Arab ohusidan azizroq menga.
Sen bilan o’tgan har kun bayram — bazm,
Sensiz bir on qolsam vahmim keladi.
Seni bilganlarga qilaman ta’zim,
Seni bilmaslarga rahmim keladi.
Ko’z tegmasin.

Ikki chashma xumoringiz –
Ko’zingizga ko’z tegmasin.
Guldan go’zal ruxsoringiz –
Yuzingizga ko’z tegmasin.
Qayda yurmang, yodimdasiz,
Maqsad-u murodimdasiz.
Kutaman, deb menga bergan
So’zingizga ko’z tegmasin.
Garchi bugun begonaman,
Ishqingizda devonaman.
Menga nima bo’lsa, mayli,
O’zingizga to’z tegmasin.
Sergak bo’ling, sohibjamol,
Hurkak bo’ling ohumisol.
Asta kuling, asta yuring,
Izingizga ko’z tegmasin.
Tavsiya etamiz: Muhammad Yusuf hayoti va ijodi haqida.Tarjimai hol.
Tilak.
Har kimning ham sochlariga oq tushsin,
Ajin tushsin, yuzlariga dog’ tushsin.
Har kimning ham quvvat ketib belidan,
Qo’llariga aso – bir tayoq tushsin.
Har kimning ham yuzga kirib yorug’ yuz,
To’ylar ko’rib, yelkasidan tog’ tushsin.
Jismiga so’nggi safar oldidan,
O’z bolasin qo’lidan tuproq tushsin…
Oppoq tuyg’ular.
Oppoq qorlar, oppoq tuygʻular,
Qalbimizni belamoqdalar.
Farishtalar yuragimizga
Oppoq hislar elamoqdalar.
Oppoq qorlar bolalikdagi ,
Doʻstning menga qorxatlaridir.
Bu qorxatlar erib bitmagan ,
Yuragimda yashar bir umr.
Oppoq qorlar – qaynoq xotira ,
Qorday oʻynab oʻtgan yoshlikjon.
Qaytsam nogoh oʻsha kunlarga
Oʻynarmidik uka qorboʻron ! ?
O’rgan.
Dunyoda beminnat osh-non
Berganing haqqi ulugʻdir,
Qayda boʻlsang shu rizq haqqin
Unutmay yurmoqni oʻrgan.
Yoʻlingni zarra tikondin
Aritganing yoʻlida nogoh,
Uchragan mushkulot toshin
Kipriging-la termoqni oʻrgan.
Muruvvat-la boshpana deb
Bir qamish bergan zot uchun,
Sen oqibatdan osmondek
Koshona qurmoqni oʻrgan.
Tuproq tutib kaftingga
Oltin olmoq istasang, ey doʻst,
Bir kun tuz yegan uyingga
Qirq kun salom bermoqni oʻrgan!
Kumushbibi nolasi.
Sizga bir armon bo‘lay, zolim begim,
Jayron bo‘lay, quvlab yetib oling,begim.
Marg‘ilonning yo‘liga boshim qo‘yib,
Jon beray, Zaynab bilan qoling, begim.
Qani ul qayrilmaqosh Kumush, demang,
Bag‘ri gul, bag‘ri otash Kumush, demang,
Ko‘zlaringiz nega yosh, Kumush demang,
Bir ko‘ray, Zaynab bilan qoling, begim…
Sig‘madim kundoshning bu tosh shahriga,
Dosh berolmam bu qardoshlar zahriga,
Yordan ayrildim qaro yer bag‘riga
Jo bo‘lay, Zaynab bilan qoling, begim.
Sen nechun to‘lg‘onasan, kuygan ko‘ngil,
Otabekni jonidan suygan ko‘ngil,
Yashnagaymiz bir quchoqda ikki gul…
Men o‘lay, Zaynab bilan qoling, begim.
Sizga bir armon bo‘lay, zolim begim,
Jayron bo‘lay, quvlab yetib oling, begim.
Marg‘ilonning yo‘liga boshim qo‘yib,
Jon beray, Zaynab bilan qoling, begim.
Tavsiya etamiz: Zulfiya Isroilova she’rlar to’plami.
Bobodehqonim.
Yer aylanar,
Yer aylanar,
Yer yugurib tinmaydi,
Yaktagingning yenglaridan
Ter yugurib tinmaydi,
Qoʻling tegmay bu dunyoda
Bitta giyoh unmaydi,
Tin bilmagan jonim mening,
Bobodehqonim mening.
Oftob chiqar,
Oftob botar,
Choʻgʻlar sochib tanangga,
Bir kungina bormay qoʻysang
Nima qilar dalangga?..
Bir shonacha parvonalar
Boʻlolmaysan bolangga,
Tashnai nolonim mening,
Bobodehqonim mening.
Ishdegani faqat senga
Chiqqanmi yo ey moʻmin,
Qora mehnat yoʻrgagingdan
Yuqqanmi yo ey moʻmin?
Onang seni paxtazorda
Tuqqanmi yo ey moʻmin?..
Qadoqqoʻl-tovonim mening,
Bobodehqonim mening.
Yorugʻ yuzim,
Koʻk yorishib
Ketgaydir bir jilmaysang,
Dunyolarni oqqa oʻrab
Qoʻyganingni bilmaysan,
Uyingda ham,
Toʻyingda ham
Paykalingni oʻylaysan,
Sodda dil – iymonim mening,
Bobodehqonim mening.
Kim toliqdi choʻl bagʻrida
Boʻstonlarni yaratib,
Qora dengiz boʻylarida
Kim kezar jon yaratib,
Minbar toʻla gapga chechan
Notiqlarni sayratib,
Oʻzi bezabonim mening,
Bobodehqonim mening.
Shiyponlarda oʻtirarding
Koʻtarolmay belingni,
Semiz vakil maktabidan
Haydab keldi oʻgʻlingni,
Kech kuz edi, yechib berding
Egningdagi toʻningni:
Ol, kiyvol, polvonim mening…
Bobodehqonim mening.
Bolajonim,
Sen-ku kelding,
Joning achib otangga,
Hatto sening mehnatingni
Bilmadilar, attang-a…
Poʻchoqni ham paxta qilib
Topshirganlar Vatanga!..
Topgani talonim mening,
Bobodehqonim mening.
Olam yaralgandan buyon
Dehqon kimni aldabdi,
Dehqon qoʻlin qabartirgan
Ketmon kimni aldabdi,
Oʻzbegimning peshvolari
Oʻzbegimni aldabdi…
Oh, lol-u hayronim mening,
Bobodehqonim mening.
Soddadilim,
Sen-da suyib
Ishonganding ularga,
Tongni tongga ulab mehnat
Qildingmi tulkilarga,
Bir qoʻlingni fursati yoʻq
Bir qoʻlingni silarga,
Mehnati armonim mening,
Bobodehqonim mening.
Jonim bobom,
Gapir sen ham
Bundoq hol-u ahvoling,
Baliq boʻlib uvatlarda
Suzib yurar xayoling,
Seni sotgan olchoqlarga
Yoʻqmidi bir savoling?..
Eh, ogʻir karvonim mening,
Bobodehqonim mening.
Nega xomush yerga boqding,
Boʻyingdan aylanayin,
Shu topda koʻnglingdan kechgan
Oʻyingdan aylanayin:
Arpa ekkan – arpa oʻrar,
Bugʻdoy ekkan – bugʻdoyin!..
Halol tuz-u nonim mening,
Bobodehqonim mening.
Zamin aro tiriklikni
Bor qilguvchi oʻzingsan.
Yo gulzor,
Yo tashnai
Zor qilguvchi oʻzingsan,
Obi hayot taratguvchi
Buyuk suvchi oʻzingsan,
Tinchlikka posbonim mening,
Bobodehqonim mening.
Sen hamisha haq tomonsan,
Sen haqiqat tomonsan,
Inson zotin yorugʻlikka
Yetaklovchi sarbonsan,
Oʻzing bemor,
Oʻzing tabib,
Oʻzing malham, darmonsan,
Bagʻrikeng osmonim mening,
Bobodehqonim mening.
Yer aylanar,
Yer aylanar,
Yer yugurib tinmaydi,
Sening oydek yuzlaringdan
Ter yugurib tinmaydi,
Qoʻling tegmay bu dunyoda
Bitta giyoh unmaydi,
Tin bilmagan jonim mening,
Bobodehqonim mening.
Elim rizqi mudom sening
Peshonangning terida,
Elim rizqi yetilgaydir
Yuragingning qoʻrida,
Savlat toʻkib oʻtirganim
Qurultoylar toʻrida –
Beqasam choponim mening,
Bobodehqonim mening.
Men ham sening tuz-u noning
Ichib yurgan bolangman,
Shoirman deb qushday qoʻnib,
Uchib yurgan bolangman,
Oʻzing bilan paykalda suv
Kechib yurgan bolangman –
Senga bu dostonim mening,
Bobodehqonim mening.
Lolaqizg’aldoq she’ri.

Shavkat Rahmon xotirasiga
Mendan nima qolar:
Ikki misra she’r,
Ikki sandiq kitob,
Bir uyum tuproq.
Odamlar ortimdan
Nima desa der,
Men seni o’ylayman
O’zimdan ko’proq –
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Men ketsam, yomondan
Yiroq bo’l, ohu,
Chunki sen chiroyli,
Ko’rkli bir juvon.
Yomon kunlar bir kun
Yaxshi bo’lar-u,
Yomon odam yaxshi
Bo’lmas hech qachon…
Yasha chegarada
Turgandek ogoh,
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Uyda yotibman-u,
Sezib turibman,
Ko’kda ketayotir
Qushlar qaytishib.
Xayrlar yog’dirib
Qanotlaridan,
Xasta shoiriga
Vido aytishib.
Bor, mening uchun ham
Ularga qo’l qoq,
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Ularni men yana
Ko’rarmanmi-a,
Ayvondan odamdek
Kuzatolmadim.
Kuz. To’ylar boshlandi.
Yuragim pora –
Bitta qizimni ham
Uzatolmadim…
Demak, taqdir ekan
To’y ko’rmay o’lmoq,
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Biroq, ko’nglim sezar,
Mendan keyin ham,
Bir kun bu hovliga
Odam to’ladi.
Hali to’ylar qilib
Charchaysan, erkam,
Mening qizlarim eng
Baxtli bo’ladi!
Kelinlar ko’ylagi
Ruhimday oppoq,
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Gulim, yaqinroq kel,
Qara, ne savdo,
Bu ajib ishlarni
Dil lavhiga yoz:
Kimga qasr yetmas,
Kimga mol-dunyo,
Menga esa havo
Yetmaydi, xolos.
Tiriklar mudroqda,
O’liklar uyg’oq,
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Ko’ksim kuyib borar,
Ko’krak yonmoqda,
Ayting do’xtirlarga,
Yorishsa yorsin!
Jism o’z ulfati –
Jondan tonmoqda.
Bechora jon endi
Qaerga borsin.
Endi osmon yiroq,
Endi yer yumshoq,
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Buni hayot derlar,
Unutma aslo,
Bir kun ochilasan,
Bir kun so’lasan.
Qalbimda-ku, faqat
Sen eding tanho,
Qabrim ustida ham
O’zing bo’lasan.
Sen bizning sevgidan
Xotira – bayroq,
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Ayol qalbing bilan
Suv kech, olov kech,
G’am kelsa boshingdan
Hushing uchmasin.
Xudodan so’radim:
Mendan keyin hech
Nomard kimsalarga
Ishing tushmasin.
Ularning qo’lida
Hamisha tuzoq,
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Ishing tushsa, inim
Muhammadga bor,
Shoirlar ichida
Ishonganim shu.
Biroz ichishini
Aytmasa agar,
Ko’ksi tiniq bola,
Halol bola u.
Faqat sal soddaroq,
Faqat sal yoshroq,
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Toparkan ongda,
U yurak ostida
Derdim men bo’lsam.
Ajablanma agar
Ertaga tongda
Seni o’pib, O’shni
Quchoqlab o’lsam!..
O’tinchim – tepamda,
Yig’lama uzoq,
Lola, lolajonim,
Lolaqizg’aldoq!
Sevgi bu…
Sevmoq bu –
Kechirmoq degani asli,
Toki bu dunyoda quyosh bor, gul bor.
Yalpizlar gullagan shu bahor fasli,
Sodiq hamdam bo’lgin sen menga, dilbar.
G’iybatlar tingladim, aylandi boshim,
Ho’l tuproq kuydirdi tovonlarimni,
Va mana men uyda ko’nglimni yulqib
Ko’mdim beor do’stdek gumonlarimni.
O’ylar suraverdim kechalar tanho,
Goho, jiqqa yoshga to’lganda ko’zim.
Va seni sevmoqdan oldin bir kuni
Dildan sevib qoldim o’zimni o’zim…
Sevmoq bu – o’zingni anglamoq asli,
Toki zamin aro quyosh bor, gul bor.
Rayhonga ko’milgan shu bahor fasli,
Sadoqatli yor bo’l sen menga, dilbar.
Sevgilim, men seni sevaman, tamom,
G’amgin ko’zing, hadik to’la ko’zingni.
Sevmoq bu – kunda bir ko’rmoq baxtidir
Ozg’in qo’llaringni, sepkil yuzingni…
Tavsiya etamiz: Muhammad Yusuf she’rlarida vatan tasviri mavzusida insho.
